Diğer
Tehlikeli
Ağır Metal
Yüksek yoğunluklu toksik metalik elementler; vücutta birikir ve sinir sistemi, böbrek, karaciğer hasarına yol açar.
Nedir?
Ağır metaller, yoğunluğu 5 g/cm³'ten büyük olan metalik elementlerdir. Kurşun, civa, kadmiyum, arsenik, krom, nikel gibi elementler bu gruba girer. Doğada toprakta, suda ve havada düşük konsantrasyonlarda bulunurlar, ancak endüstriyel faaliyetler sonucu çevreye yayılarak birikim gösterebilirler.
Ağır metaller vücutta biyolojik olarak parçalanamazlar ve zamanla dokularda birikme eğilimindedirler. Bazı ağır metaller (demir, çinko, bakır gibi) düşük dozlarda vücut için gerekli olsa da, çoğu ağır metal toksik etki gösterir ve sağlık için ciddi riskler oluşturur. Sinir sistemi, böbrekler, karaciğer ve kemik dokusu üzerinde zararlı etkilere sahiptirler.
Nerelerde kullanılır?
Endüstriyel üretim, pil üretimi, boya ve pigmentler, pestisitler, lehim, elektronik cihazlar, bazı kozmetik ürünler (kontamine olmuş), kontamine gıdalar ve su
Yararları
Bazı ağır metaller (demir, çinko, bakır, mangan) eser miktarlarda vücut için esansiyeldir ve enzimatik reaksiyonlarda görev alır
Tıbbi görüntülemede kontrast madde olarak kullanılabilir (baryum gibi)
Endüstriyel üretimde ve teknolojik uygulamalarda önemli roller üstlenir
Dikkat edilmesi gerekenler
Sinir sistemi hasarı ve nörotoksisite (özellikle kurşun ve civa) - Yüksek kanıt düzeyi
Böbrek ve karaciğer fonksiyon bozuklukları - Yüksek kanıt düzeyi
Kanser riski artışı (arsenik, kadmiyum, krom VI) - IARC tarafından kanıtlanmış
Gelişimsel ve bilişsel bozukluklar (özellikle çocuklarda) - Yüksek kanıt düzeyi
Kemik hastalıkları ve osteoporoz (kadmiyum)
Kardiyovasküler sistem sorunları
Üreme sistemi ve hormonal bozukluklar
Bağışıklık sistemi zayıflaması
Akut zehirlenme belirtileri (bulantı, kusma, karın ağrısı)
Tipik kaynaklar
Kontamine içme suyu, deniz ürünleri (özellikle büyük yırtıcı balıklar), eski boya ve borular, endüstriyel atıklar, sigara dumanı, kontamine toprakta yetişen sebzeler, bazı geleneksel ilaçlar ve kozmetikler, işlenmiş gıdalar, konserve ürünler
