İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Asetilsalisilik Asit
Ağrı kesici, ateş düşürücü ve kan sulandırıcı etkili, yaygın kullanılan bir ilaç etken maddesi (Aspirin).
Nedir?
Asetilsalisilik asit (ASA), salisilik asidin asetil türevi olan bir organik bileşiktir. Aspirin adıyla da bilinen bu madde, nonsteroid antiinflamatuar ilaç (NSAİİ) grubuna ait bir etken maddedir. Kimyasal formülü C9H8O4'tür ve beyaz kristal yapıda bir tozdur.
Asetilsalisilik asit, siklooksijenaz (COX) enzimlerini geri dönüşümsüz olarak inhibe ederek prostaglandin sentezini engeller. Bu mekanizma sayesinde ağrı kesici, ateş düşürücü ve antiinflamatuar etki gösterir. Ayrıca trombosit agregasyonunu azaltarak kan sulandırıcı özelliğe sahiptir.
Nerelerde kullanılır?
İlaç (ağrı kesici, ateş düşürücü, antiinflamatuar, kardiyovasküler koruma)
Yararları
Hafif ve orta şiddetteki ağrıları (baş ağrısı, diş ağrısı, kas ağrısı) giderir (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Ateş düşürücü etki gösterir (Kanıt düzeyi: Yüksek)
İltihaplanmayı azaltır, romatizmal hastalıklarda kullanılır (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Düşük dozlarda kalp krizi ve inme riskini azaltır (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Kan pıhtılaşmasını önleyerek kardiyovasküler koruma sağlar (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Bazı araştırmalara göre kolon kanseri riskini azaltabilir (Kanıt düzeyi: Orta)
Dikkat edilmesi gerekenler
Mide ve bağırsak tahrişi, ülser, kanama riski (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Alerjik reaksiyonlar, astım atakları (özellikle aspirin duyarlılığı olanlarda) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Uzun süreli kullanımda böbrek fonksiyon bozuklukları (Kanıt düzeyi: Orta)
Reye sendromu riski (çocuklarda viral enfeksiyon sırasında kullanımda) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Kanama bozuklukları, cerrahi öncesi kanama riski artışı (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Hamilelikte kullanımda fetal riskler (özellikle 3. trimester) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Kulak çınlaması (tinnitus), yüksek dozlarda işitme kaybı (Kanıt düzeyi: Orta)
Diğer ilaçlarla etkileşim (antikoagülanlar, metotreksat vb.) (Kanıt düzeyi: Yüksek)
Tipik kaynaklar
Aspirin tabletleri, effervesan tabletler, kombine ağrı kesici preparatlar, düşük doz kardiyovasküler koruma ilaçları, bazı soğuk algınlığı ilaçları