C-Peptid Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

C-Peptid Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

C-Peptid

Son güncelleme: 4 Ekim 2026

İnsülin üretimi sırasında oluşan ve diyabet tanı-takibinde kullanılan doğal bir peptit biyobelirteç.

Nedir?

C-Peptid (Connecting Peptide), pankreas beta hücrelerinde insülin sentezi sırasında proinsülinin parçalanmasıyla ortaya çıkan bir peptit molekülüdür. İnsülin ve C-peptid eşit molar oranlarda salgılandığı için, C-peptid düzeyi vücudun kendi insülin üretim kapasitesini değerlendirmek için önemli bir biyobelirteçtir. C-peptid 31 amino asitten oluşur ve insülinin A ve B zincirlerini birbirine bağlayan peptit olarak işlev görür. İnsülinin aksine karaciğerde metabolize edilmediği için daha uzun yarı ömre sahiptir (yaklaşık 30 dakika) ve böbreklerden atılır. Bu özelliği nedeniyle endojen insülin sekresyonunun daha güvenilir bir göstergesidir.

Nerelerde kullanılır?

Laboratuvar tanı testi, diyabet ayırıcı tanısı, endokrinolojik değerlendirme, araştırma amaçlı biyobelirteç, deneysel diyabetik komplikasyon tedavisi

Yararları

Diyabet tanı ve takibinde endojen insülin üretiminin değerlendirilmesi (Yüksek kanıt düzeyi) Tip 1 ve Tip 2 diyabet ayrımının yapılmasına yardımcı olur (Yüksek kanıt düzeyi) İnsülinoma ve hipoglisemi nedenlerinin araştırılmasında tanı aracı (Orta-yüksek kanıt düzeyi) Diyabetik nöropati ve nefropati gibi komplikasyonlarda potansiyel koruyucu etkileri araştırılmaktadır (Düşük-orta kanıt düzeyi) Pankreas transplantasyonu sonrası beta hücre fonksiyonunun izlenmesi (Yüksek kanıt düzeyi)

Dikkat edilmesi gerekenler

C-peptid testi için kan alımı sırasında minimal invaziv işlem riski (morarma, enfeksiyon) Yanlış yorumlama durumunda hatalı tedavi kararlarına yol açabilir Böbrek yetmezliğinde C-peptid düzeyleri yanlış yüksek çıkabilir Terapötik kullanımda (deneysel) enjeksiyon bölgesinde lokal reaksiyonlar bildirilmiştir Uzun süreli terapötik kullanımın güvenlik profili henüz tam olarak belirlenmemiştir

Tipik kaynaklar

Kan testi (serum/plazma), idrar testi, pankreas beta hücreleri, tıbbi laboratuvar kitleri, endokrinoloji klinikleri
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.