E129 Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

E129 Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Genel Katkı Maddesi Dikkat Gerekir

E129

Son güncelleme: 28 Eylül 2026

E129, gıdalara kırmızı-turuncu renk veren sentetik azo boyası olup, çocuklarda hiperaktivite ve alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilmiştir.

Nedir?

E129 (Allura Red AC veya Kırmızı 40), sentetik bir azo boyasıdır. Kimyasal formülü C18H14N2Na2O8S2 olan bu madde, gıdalara parlak kırmızı-turuncu renk vermek için kullanılan yapay bir gıda boyasıdır. Petrol türevlerinden elde edilen bu sentetik краситель, doğal kırmızı boyaların yerini almak üzere geliştirilmiştir. E129, suda çözünür bir boyadır ve ısıya, ışığa ve aside karşı oldukça dayanıklıdır. Bu özellikleri nedeniyle gıda endüstrisinde yaygın olarak tercih edilir. Avrupa Birliği'nde E129 kodu ile, Amerika'da ise FD&C Red 40 veya Allura Red AC adıyla bilinir.

Nerelerde kullanılır?

Meşrubatlar, şekerlemeler, dondurma, pastalar, bisküviler, pudingler, soslar, hazır çorbalar, atıştırmalıklar, kahvaltılık gevrekler, ilaç kaplamaları, kozmetik ürünler

Yararları

Gıdalara çekici ve canlı kırmızı-turuncu renk kazandırır Düşük maliyetli ve ekonomik bir renklendiricidir Isıya, ışığa ve pH değişimlerine karşı stabil yapıdadır Uzun raf ömrü sağlar ve renk stabilitesi yüksektir Doğal boyalara göre daha az miktarda kullanılarak etkili sonuç verir

Dikkat edilmesi gerekenler

Hiperaktivite ve dikkat eksikliği: Çocuklarda hiperaktivite ve dikkat bozukluğu ile ilişkilendirilmiştir (orta düzey kanıt) Alerjik reaksiyonlar: Özellikle aspirine duyarlı kişilerde ürtiker, astım ve cilt döküntülerine neden olabilir Azo boyası olması: Vücutta metabolize olduğunda potansiyel zararlı bileşikler oluşturabilir Migren tetikleyici: Bazı bireylerde migren ataklarını tetikleyebilir (sınırlı kanıt) İmmün sistem etkileri: Bazı çalışmalarda bağışıklık sistemi üzerinde olumsuz etkiler gösterilmiştir (hayvan çalışmaları) Avrupa'da günlük alım limiti: 7 mg/kg vücut ağırlığı olarak belirlenmiştir Bazı ülkelerde yasaklanmış veya kısıtlanmıştır

Tipik kaynaklar

Gazlı içecekler, kırmızı şekerler ve bonbonlar, jelatin tatlıları, meyve aromalı içecekler, dondurulmuş tatlılar, hazır kek karışımları, çilek aromalı ürünler, kiraz aromalı gıdalar, kırmızı soslar, bazı ilaç şurupları
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.