İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Ertesi Gün Hapı
Korunmasız ilişki sonrası 72-120 saat içinde kullanılan, gebeliği önlemeye yönelik acil kontraseptif ilaç.
Nedir?
Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişki veya kontraseptif yöntem başarısızlığı sonrası istenmeyen gebeliği önlemek için kullanılan acil kontraseptif ilaçlardır. En yaygın kullanılan etken maddeler levonorgestrel (1.5 mg) ve ulipristal asetat (30 mg) olmak üzere sentetik hormonlardır. Bu ilaçlar ovulasyonu geciktirerek veya engelleyerek, sperm-yumurta birleşmesini zorlaştırarak etki gösterir.
Ertesi gün hapları düzenli doğum kontrol yöntemi olarak tasarlanmamıştır ve sadece acil durumlarda kullanılması önerilir. İlişkiden sonraki 72-120 saat içinde (etken maddeye göre değişir) alındığında etkilidir, ancak ne kadar erken alınırsa etkinlik o kadar yüksektir. Mevcut bir gebeliği sonlandırma etkisi yoktur.
Nerelerde kullanılır?
Acil kontrasepsiyon, istenmeyen gebelik önleme
Yararları
Korunmasız ilişki sonrası istenmeyen gebeliği önleme (ilk 24 saatte %95'e varan etkinlik)
Reçetesiz satılması nedeniyle kolay erişilebilirlik (ülkeye göre değişir)
Tek doz kullanım kolaylığı
Kontraseptif yöntem başarısızlığında (kondom yırtılması vb.) yedek seçenek
Kısa süreli kullanım, vücutta birikmez
Dikkat edilmesi gerekenler
Bulantı, kusma (yaygın yan etki, %20-30 oranında)
Adet düzensizliği, kanama paterninde değişiklik
Baş ağrısı, baş dönmesi
Karın ağrısı, kramplar
Yorgunluk, göğüslerde hassasiyet
Sık kullanımda hormonal dengesizlik riski
Düzenli kontraseptif yöntemlerden daha düşük etkinlik
Cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamaz
Ektopik gebelik riskini tamamen ortadan kaldırmaz
Tipik kaynaklar
Levonorgestrel içeren preparatlar (Norlevo, Postinor), Ulipristal asetat içeren preparatlar (EllaOne), Eczanelerde satılan acil kontraseptif haplar