İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Gebelikte Kullanım
Gebelikte ilaç kullanımı hekim gözetiminde risk-fayda dengesi değerlendirilerek yapılmalıdır; bazı ilaçlar güvenli, bazıları teratojen olabilir.
Nedir?
Gebelikte ilaç kullanımı, hamilelik döneminde anne adayının sağlık sorunlarını tedavi etmek veya semptomları hafifletmek amacıyla ilaç, vitamin, mineral veya bitkisel ürünlerin kullanılmasıdır. Bu dönemde kullanılan her madde plasenta yoluyla bebeğe geçebilir ve fetüsün gelişimini etkileyebilir.
Gebelikte ilaç kullanımı, risk-fayda dengesi gözetilerek değerlendirilmelidir. FDA (ABD Gıda ve İlaç Dairesi) ve diğer düzenleyici kurumlar ilaçları gebelikte güvenlik kategorilerine ayırmıştır. Bazı ilaçlar güvenli kabul edilirken, bazıları teratojen (doğum kusurlarına neden olan) etki gösterebilir. Gebelik döneminde herhangi bir ilaç kullanımı mutlaka hekim gözetiminde olmalıdır.
Nerelerde kullanılır?
Kronik hastalık yönetimi, enfeksiyon tedavisi, vitamin-mineral desteği, ağrı kontrolü, bulantı-kusma tedavisi, mental sağlık bozuklukları, gebelik komplikasyonları tedavisi
Yararları
Anne sağlığının korunması ve kronik hastalıkların kontrolü (kanıt düzeyi: yüksek)
Gebelik komplikasyonlarının önlenmesi (örn: preeklampsi için aspirin) (kanıt düzeyi: yüksek)
Fetal gelişimin desteklenmesi (örn: folik asit ile nöral tüp defektlerinin önlenmesi) (kanıt düzeyi: çok yüksek)
Enfeksiyonların tedavisi ve anne-bebek sağlığının korunması (kanıt düzeyi: yüksek)
Gebelik bulantı-kusmalarının kontrolü ve yaşam kalitesinin artırılması (kanıt düzeyi: orta)
Dikkat edilmesi gerekenler
Teratojen etkiler ve doğum kusurları riski (özellikle 1. trimesterde) (kanıt düzeyi: yüksek)
Düşük, erken doğum veya ölü doğum riski (kanıt düzeyi: orta-yüksek)
Fetal büyüme geriliği ve düşük doğum ağırlığı (kanıt düzeyi: orta)
Yenidoğanda yoksunluk sendromu (özellikle opioid ve antidepresan kullanımında) (kanıt düzeyi: yüksek)
Uzun dönem nörogelişimsel etkiler (kanıt düzeyi: orta)
Anne adayında yan etkiler ve ilaç etkileşimleri (kanıt düzeyi: yüksek)
Tipik kaynaklar
Reçeteli ilaçlar, reçetesiz ağrı kesiciler, prenatal vitaminler, folik asit, demir preparatları, antibiyotikler, tiroid ilaçları, insülin, antihipertansifler, antiemetikler
