İyot Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

İyot Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Mineral Güvenli

İyot

Son güncelleme: 3 Ekim 2026

Tiroid hormonları için gerekli esansiyel mineral, metabolizma ve beyin gelişimi için kritik öneme sahiptir.

Nedir?

İyot (I), atom numarası 53 olan bir halojen grubu elementidir. Vücutta tiroid hormonlarının (tiroksin ve triiyodotironin) sentezi için mutlaka gerekli olan esansiyel bir mikrobesindir. İnsan vücudunda yaklaşık 15-20 mg iyot bulunur ve bunun %70-80'i tiroid bezinde depolanır. İyot eksikliği dünya çapında en yaygın önlenebilir zihinsel gerilik nedenidir. Vücut iyotu kendi üretemediği için dışarıdan alınması zorunludur. Günlük önerilen iyot alımı yetişkinler için 150 mikrogram, hamile kadınlar için 220 mikrogram ve emziren anneler için 290 mikrogramdır.

Nerelerde kullanılır?

Gıda takviyesi, iyotlu sofra tuzu, tiroid hastalıkları tedavisi, antiseptik ve dezenfektan (povidon-iyot), radyolojik kontrast maddeler, hamilelik ve emzirme döneminde destek, endemik guatr önleme programları

Yararları

Tiroid hormonlarının üretimi için zorunludur (güçlü kanıt) Metabolizma hızının düzenlenmesine yardımcı olur (güçlü kanıt) Beyin gelişimi ve bilişsel fonksiyonları destekler, özellikle fetüs ve çocuklarda kritiktir (güçlü kanıt) Guatr (tiroid bezinin büyümesi) oluşumunu önler (güçlü kanıt) Enerji metabolizmasını ve vücut ısısı düzenlenmesini destekler (orta düzey kanıt) Cilt, saç ve tırnak sağlığına katkıda bulunur (orta düzey kanıt) Bağışıklık sistemi fonksiyonlarını destekler (orta düzey kanıt)

Dikkat edilmesi gerekenler

Aşırı alımda (>1100 mcg/gün) tiroid fonksiyon bozuklukları (hipertiroidizm veya hipotiroidizm) gelişebilir Yüksek dozlarda alerjik reaksiyonlar, döküntü, metalik tat oluşabilir Kronik aşırı iyot alımı tiroid bezinde otoimmün hastalık riskini artırabilir Hamilelikte aşırı iyot alımı fetüste tiroid problemlerine yol açabilir İyot eksikliği kretenizm, guatr, gelişim geriliği ve zihinsel yetersizliğe neden olabilir Bazı kişilerde iyoda karşı aşırı duyarlılık (iyodizm) görülebilir Tiroid hastalığı olanlarda dikkatli kullanılmalıdır

Tipik kaynaklar

İyotlu sofra tuzu, deniz ürünleri (balık, deniz yosunu, midye, karides), süt ve süt ürünleri, yumurta, deniz tuzu, bazı ekmekler, multivitamin takviyeleri, tiroid ilaçları
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.