Mineral
Dikkat Gerekir
Manganez
Kemik sağlığı ve antioksidan savunma için gerekli eser mineral; aşırı alımda nörotoksik etki gösterebilir.
Nedir?
Manganez (Mn), atom numarası 25 olan, vücudumuzun çok küçük miktarlarda ihtiyaç duyduğu esansiyel bir eser mineraldir. Kemik oluşumu, kan pıhtılaşması, enerji metabolizması ve antioksidan savunma sisteminde görev alan enzimlerin yapısında yer alır. Vücut, manganezi kendi üretemediği için dışarıdan besinlerle alınması gerekir.
Manganez, süperoksit dismutaz (SOD) gibi önemli antioksidan enzimlerin kofaktörü olarak çalışır ve hücreleri oksidatif stresten korur. Ayrıca karbonhidrat, amino asit ve kolesterol metabolizmasında rol oynayan birçok enzimin aktivitesini düzenler. Yetişkin bir insanın günlük manganez ihtiyacı yaklaşık 2-5 mg arasındadır.
Nerelerde kullanılır?
Gıda takviyeleri, multivitamin preparatları, kemik sağlığı destekleri, antioksidan formülasyonlar, hayvan yemleri, gübre üretimi, çelik ve alaşım üretimi, pil üretimi, seramik ve cam sanayii
Yararları
Kemik sağlığını destekler ve osteoporoz riskini azaltmaya yardımcı olur (orta düzey kanıt)
Güçlü antioksidan özelliği sayesinde hücreleri serbest radikallerin zararından korur (yüksek düzey kanıt)
Yara iyileşmesini ve kan pıhtılaşmasını destekler (orta düzey kanıt)
Karbonhidrat ve glikoz metabolizmasını düzenleyerek kan şekeri kontrolüne katkıda bulunur (orta düzey kanıt)
Beyin fonksiyonlarını ve sinir sistemi sağlığını destekler (orta düzey kanıt)
Tiroid hormonlarının üretiminde rol oynar (düşük-orta düzey kanıt)
Bağışıklık sistemini güçlendirir (düşük düzey kanıt)
Dikkat edilmesi gerekenler
Aşırı alımda (özellikle inhalasyon yoluyla) nörotoksisite ve Parkinson benzeri semptomlar görülebilir (yüksek düzey kanıt)
Yüksek dozlarda karaciğer ve böbrek hasarına neden olabilir (orta düzey kanıt)
Demir emilimini engelleyebilir ve anemi riskini artırabilir (orta düzey kanıt)
Aşırı manganez maruziyeti bilişsel bozukluklara, hafıza problemlerine ve konsantrasyon güçlüğüne yol açabilir (orta-yüksek düzey kanıt)
Hamilelik ve emzirme döneminde yüksek dozlar güvenli olmayabilir (düşük düzey kanıt)
Bazı ilaçlarla (antibiyotikler, antasitler) etkileşime girebilir (orta düzey kanıt)
Tipik kaynaklar
Tam tahıllar, kahverengi pirinç, yulaf, fındık, fıstık, badem, ceviz, kuruyemişler, yeşil yapraklı sebzeler, ıspanak, fasulye, nohut, mercimek, ananas, çay, kakao, soya ürünleri, kabak çekirdeği
