Mikroplastik Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

Mikroplastik Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Diğer Riskli

Mikroplastik

Son güncelleme: 30 Eylül 2026

5mm'den küçük plastik parçacıklar; çevrede yaygın, gıda zinciri yoluyla insanlara ulaşır, sağlık etkileri araştırılmaktadır.

Nedir?

Mikroplastikler, 5 milimetreden küçük plastik parçacıklardır. Birincil mikroplastikler (kozmetik ürünlerde kullanılan mikroboncuklar gibi) doğrudan küçük boyutlarda üretilirken, ikincil mikroplastikler büyük plastik ürünlerin parçalanmasıyla oluşur. Polietilen, polipropilen, polistiren gibi çeşitli plastik türlerinden oluşabilirler. Mikroplastikler çevrede yaygın olarak bulunur ve su, hava, toprak ve gıda zinciri yoluyla insan vücuduna girebilir. Boyutları nedeniyle sindirim sisteminden geçebilir, bazıları kan dolaşımına ve organlara ulaşabilir. Günümüzde önemli bir çevre ve sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir.

Nerelerde kullanılır?

Kozmetik ürünler (eskiden), diş macunları (eskiden), temizlik ürünleri, endüstriyel aşındırıcılar, istemeden gıda ve su yoluyla maruz kalınır

Yararları

İnsan sağlığı açısından bilinen bir yararı yoktur Endüstriyel olarak bazı ürünlerde aşındırıcı veya dolgu maddesi olarak kullanılmıştır (ancak bu kullanım birçok ülkede yasaklanmıştır)

Dikkat edilmesi gerekenler

Bağırsak mikrobiyotasında değişikliklere neden olabilir (hayvan çalışmaları) İnflamasyon ve oksidatif stres oluşturabilir (in vitro ve hayvan çalışmaları) Endokrin bozucu etki gösterebilir (özellikle plastik katkı maddeleri nedeniyle) Karaciğer, böbrek ve bağırsak dokularında birikim gösterebilir (hayvan çalışmaları) Toksik kimyasalların taşıyıcısı olarak hareket edebilir İmmün sistem fonksiyonlarını etkileyebilir (araştırma aşamasında) Uzun vadeli sağlık etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir (insan çalışmaları sınırlı)

Tipik kaynaklar

Deniz ürünleri, içme suyu, şişelenmiş su, sofra tuzu, bal, bira, plastik ambalajlı gıdalar, hava (solunum yoluyla), bazı kozmetik ürünler (yasaklanmadan önce)
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.