Genel Katkı Maddesi
Dikkat Gerekir
Nitrat
Gıdalarda doğal olarak bulunan ve koruyucu olarak kullanılan, ancak yüksek miktarlarda sağlık riskleri oluşturabilen azot bileşiği.
Nedir?
Nitrat (NO3-), azot ve oksijen atomlarından oluşan doğal bir iyondur. Toprakta, suda ve bitkilerde doğal olarak bulunur ve azot döngüsünün önemli bir parçasıdır. Gıda endüstrisinde koruyucu olarak kullanılırken, vücutta nitrite dönüşebilir.
Nitratlar özellikle yeşil yapraklı sebzelerde yüksek miktarlarda bulunur ve vücutta nitrik oksit (NO) üretimine katkıda bulunarak damar genişlemesine yardımcı olabilir. Ancak işlenmiş etlerde kullanılan nitratlar, yüksek ısıda nitrozaminlere dönüşerek potansiyel sağlık riskleri oluşturabilir.
Nerelerde kullanılır?
İşlenmiş et ürünleri (salam, sosis, sucuk), konserve etler, peynir üretimi, gıda koruyucusu, gübre üretimi
Yararları
Damar sağlığını destekler ve kan basıncını düşürmeye yardımcı olabilir (orta düzey kanıt)
Egzersiz performansını artırabilir (orta düzey kanıt)
Nitrik oksit üretimi yoluyla kan dolaşımını iyileştirebilir
Gıdalarda mikrobiyal büyümeyi önler ve botulizm riskini azaltır
Et ürünlerinde renk stabilizasyonu sağlar
Dikkat edilmesi gerekenler
Yüksek ısıda nitrozaminlere dönüşerek kanser riskini artırabilir (orta düzey kanıt)
Bebeklerde methemoglobinemi (mavi bebek sendromu) riskine neden olabilir
Aşırı tüketimde tiroid fonksiyonlarını etkileyebilir
İşlenmiş et tüketimiyle birlikte kolorektal kanser riskini artırabilir (epidemiyolojik kanıt)
Nitrite dönüşümü sonucu oksijen taşıma kapasitesini azaltabilir
Tipik kaynaklar
Işlenmiş et ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, roka, marul), pancar, havuç, kereviz, içme suyu, gübreli tarım ürünleri