İlaç Etken Maddesi
Dikkat Gerekir
Parasetamol
Yaygın kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaç; uygun dozda güvenli ancak aşırı dozda karaciğer hasarı yapabilir.
Nedir?
Parasetamol (asetaminofen), analjezik (ağrı kesici) ve antipiretik (ateş düşürücü) etkili bir ilaç etken maddesidir. Kimyasal formülü C8H9NO2 olan parasetamol, merkezi sinir sisteminde prostaglandin sentezini inhibe ederek ağrı ve ateşi azaltır.
Non-steroid antiinflamatuar ilaçlardan (NSAİİ) farklı olarak, parasetamolün periferik antiinflamatuar etkisi çok zayıftır. 1950'lerden beri klinik kullanımda olan parasetamol, dünya çapında en yaygın kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlardan biridir.
Nerelerde kullanılır?
İlaç (ağrı kesici ve ateş düşürücü tabletler, şuruplar, süspansiyonlar, efervasan tabletler, rektal supozituvarlar, intravenöz formülasyonlar)
Yararları
Hafif ve orta şiddetteki ağrıları etkili şekilde azaltır (baş ağrısı, diş ağrısı, kas ağrıları)
Ateş düşürücü etkisi güçlüdür ve hızlı etki gösterir
Mide-bağırsak sistemine NSAİİ'lere göre daha az yan etkilidir
Astım hastalarında bronkospazm riski taşımaz
Kan pıhtılaşmasını etkilemez, kanama riski oluşturmaz
Çocuklarda ve yetişkinlerde güvenle kullanılabilir (uygun dozlarda)
Reçetesiz satılabilir ve kolay erişilebilir
Dikkat edilmesi gerekenler
Önerilen dozun üzerinde kullanımda ciddi karaciğer hasarı ve karaciğer yetmezliği riski (en önemli yan etki)
Aşırı doz durumunda ölümcül olabilir
Uzun süreli yüksek doz kullanımda böbrek hasarı riski
Nadir olarak alerjik reaksiyonlar (cilt döküntüsü, anjiyoödem)
Alkol ile birlikte kullanımda karaciğer toksisitesi riski artar
Kronik kullanımda astım riskinde artış olabileceğine dair bazı çalışmalar mevcut
Hamilelikte yüksek doz kullanımının fetüs üzerindeki etkileri tartışmalıdır
Tipik kaynaklar
Ağrı kesici tabletler, grip ve soğuk algınlığı ilaçları, kombine analjezik preparatlar, çocuk şurupları, ateş düşürücü ilaçlar, migren ilaçları