Diğer
Riskli
Pestisit
Zararlı organizmaları kontrol etmek için kullanılan kimyasal maddeler; tarımda yaygın kullanılır ancak sağlık ve çevre riskleri taşır.
Nedir?
Pestisitler, zararlı organizmaları (böcekler, yabani otlar, mantarlar, kemirgenler vb.) öldürmek, uzaklaştırmak veya kontrol altına almak için kullanılan kimyasal veya biyolojik maddelerdir. İnsektisitler (böcek öldürücüler), herbisitler (ot öldürücüler), fungisitler (mantar öldürücüler), rodentisitler (kemirgen öldürücüler) gibi alt kategorilere ayrılırlar.
Tarımsal üretimde mahsul kayıplarını önlemek, halk sağlığını korumak (hastalık taşıyan vektörlere karşı) ve gıda güvenliğini artırmak amacıyla yaygın olarak kullanılırlar. Ancak çevre ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel olumsuz etkileri nedeniyle kullanımları sıkı düzenlemelere tabidir.
Nerelerde kullanılır?
Tarım, bahçecilik, halk sağlığı (vektör kontrolü), ev içi haşere kontrolü, endüstriyel tesisler, orman yönetimi, su yolları yönetimi
Yararları
Tarımsal ürün verimini artırır ve mahsul kayıplarını azaltır
Gıda üretiminde ekonomik kayıpları önler
Hastalık taşıyan vektörleri (sivrisinek, kene vb.) kontrol ederek halk sağlığını korur
Depolanmış gıdaların zararlılardan korunmasını sağlar
Gıda fiyatlarının daha uygun olmasına katkıda bulunur
Dikkat edilmesi gerekenler
Akut zehirlenmelere neden olabilir (yüksek doz maruziyette)
Kronik maruziyet sonucu kanser riskini artırabilir (bazı pestisitler için kanıt düzeyi orta-yüksek)
Endokrin sistemi bozucu etkilere sahip olabilir
Sinir sistemi hasarına yol açabilir (özellikle organofosfatlı pestisitler)
Üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir
Çocuklarda nörogelişimsel sorunlara neden olabilir (bazı çalışmalarda gösterilmiş)
Çevreye zarar verir, yararlı böcekleri ve polinatörleri öldürebilir
Toprak ve su kaynaklarını kirletebilir
Gıda zincirinde birikim yapabilir (özellikle lipofilik pestisitler)
Alerjik reaksiyonlara ve cilt tahrişine neden olabilir
Tipik kaynaklar
Meyve ve sebzeler, tahıllar, baklagiller, çay, kahve, içme suyu, işlenmiş gıdalar, süt ve süt ürünleri (hayvan yemi yoluyla), et ürünleri, ev içi haşere ilaçları, bahçe ürünleri