Vitamin B12 Eksikliği Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

Vitamin B12 Eksikliği Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Vitamin Tehlikeli

Vitamin B12 Eksikliği

Son güncelleme: 4 Ekim 2026

Vitamin B12 yetersizliği; anemi, nörolojik hasar ve yorgunluğa yol açan, tedavi edilmesi gereken ciddi bir sağlık sorunudur.

Nedir?

Vitamin B12 (kobalamin) eksikliği, vücutta yeterli miktarda B12 vitamini bulunmaması durumudur. B12, DNA sentezi, kırmızı kan hücresi üretimi ve sinir sistemi fonksiyonları için kritik öneme sahip suda çözünen bir vitamindir. Vücut B12'yi depolayabilir ancak üretemez, bu nedenle diyetle veya takviyelerle alınması gerekir. Eksiklik genellikle yetersiz beslenme, emilim bozuklukları (pernisiyöz anemi, Crohn hastalığı, çölyak), mide ameliyatları, bazı ilaçların kullanımı (metformin, proton pompa inhibitörleri) veya yaşlanma nedeniyle gelişir. Vejetaryen ve vegan diyetler de risk faktörüdür çünkü B12 ağırlıklı olarak hayvansal kaynaklarda bulunur.

Nerelerde kullanılır?

Tıbbi tanı ve tedavi, nütrisyonel değerlendirme, anemi tedavisi, nörolojik bozukluklar, gebelik takibi, yaşlı bakımı

Yararları

B12 eksikliğinin tedavisi megaloblastik anemiyi düzeltir ve kırmızı kan hücresi üretimini normalleştirir (Kanıt düzeyi: Yüksek) Nörolojik semptomların (uyuşma, karıncalanma, denge bozuklukları) erken tedavisi kalıcı hasarı önler (Kanıt düzeyi: Yüksek) Yorgunluk, halsizlik ve konsantrasyon bozukluğu gibi semptomları giderir (Kanıt düzeyi: Orta-Yüksek) Homosistein seviyelerini düşürerek kardiyovasküler sağlığa katkı sağlayabilir (Kanıt düzeyi: Orta)

Dikkat edilmesi gerekenler

Tedavi edilmediğinde kalıcı nörolojik hasar ve periferik nöropati gelişebilir Şiddetli anemi, kalp yetmezliği ve organ hasarına yol açabilir Bilişsel bozukluklar, demans ve depresyon riski artar Gebelikte eksiklik, nöral tüp defektleri ve gelişimsel sorunlara neden olabilir Bağışıklık sistemi zayıflar, enfeksiyon riski artar Glossit (dil iltihabı), ağız yaraları ve sindirim problemleri görülebilir

Tipik kaynaklar

Kırmızı et, balık, kümes hayvanları, yumurta, süt ürünleri, zenginleştirilmiş tahıllar, B12 takviyesi, enjeksiyonlar
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.