Yaşlılarda Kullanım Nedir? | İçindekiler Sözlüğü - Türkiye Sağlık Vakfı | Herkes İçin Sağlık Ana içeriğe geç

Yaşlılarda Kullanım Nedir? | İçindekiler Sözlüğü

Etken madde, gıda katkısı ve kozmetik içerikler — bilimsel kaynaklara dayalı.

Diğer Dikkat Gerekir

Yaşlılarda Kullanım

Son güncelleme: 7 Ekim 2026

65 yaş üstü bireylerde ilaç ve tedavi uygulamalarının özel değerlendirme ve doz ayarlaması gerektiren farmakolojik yaklaşımıdır.

Nedir?

Yaşlılarda kullanım, ilaçların, tıbbi cihazların, gıda takviyelerinin veya diğer sağlık ürünlerinin 65 yaş ve üzeri bireylerde uygulanmasına ilişkin özel değerlendirme ve önlemleri ifade eden farmakolojik ve klinik bir kavramdır. Yaşlanma ile birlikte organ fonksiyonlarında azalma, metabolizma değişiklikleri, çoklu ilaç kullanımı (polifarmasi) ve kronik hastalıkların artması nedeniyle yaşlı bireylerde ilaç etkinliği ve güvenliği genç erişkinlerden farklılık gösterir. Yaşlı hastalarda böbrek ve karacijer fonksiyonlarının azalması ilaç eliminasyonunu yavaşlatır, vücut kompozisyonundaki değişiklikler (yağ dokusunun artması, su oranının azalması) ilaç dağılımını etkiler. Bu nedenle birçok ilaç için doz ayarlaması gerekir ve yan etki riski artar. Geriatrik farmakoloji, bu özel popülasyonda güvenli ve etkili tedavi sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Nerelerde kullanılır?

İlaç tedavisi, gıda takviyeleri, tıbbi cihazlar, aşılama programları, cerrahi müdahaleler, rehabilitasyon, beslenme desteği

Yararları

Yaşlı hastalara özel doz ayarlamaları sayesinde tedavi etkinliği artar Yan etki ve ilaç etkileşimi risklerinin önceden değerlendirilmesi ile güvenlik sağlanır Polifarmasi yönetimi ile gereksiz ilaç kullanımı azaltılır Yaşa özgü farmakokinetik değişikliklerin dikkate alınması ile toksik etkiler önlenir Kronik hastalıkların daha iyi yönetimi ve yaşam kalitesinin artırılması sağlanır

Dikkat edilmesi gerekenler

Uygunsuz ilaç kullanımı durumunda yan etki riski genç erişkinlere göre 2-3 kat daha yüksektir Polifarmasi nedeniyle ilaç etkileşimleri ve advers reaksiyonlar artabilir Bilişsel bozukluklar nedeniyle tedaviye uyum sorunları yaşanabilir Bazı ilaçlar yaşlılarda düşme, konfüzyon, üriner retansiyon gibi geriatrik sendromlara yol açabilir Yetersiz doz ayarlaması durumunda böbrek veya karacijer hasarı riski artar Beers Kriterleri'nde belirtilen potansiyel uygunsuz ilaçlar ciddi komplikasyonlara neden olabilir

Tipik kaynaklar

Reçeteli ilaçlar, reçetesiz ilaçlar, vitamin ve mineral takviyeleri, medikal beslenme ürünleri, geriatrik formülasyonlar, yavaş salımlı preparatlar
Bilgilendirme notu: Bu sözlükte yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya kişisel sağlık önerisi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurun.